ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 381



                                               

Oorzakelijkheid

Oorzakelijkheid, causaliteit of de wet van oorzaak en gevolg is een basaal, filosofisch concept, dat stelt dat gebeurtenissen plaatsvinden als gevolg van bepaalde, eerdere gebeurtenissen. Een waargenomen gebeurtenis is altijd het gevolg van een o ...

                                               

Ortega-hypothese

De Ortega-hypothese stelt dat de vooruitgang van de wetenschap in belangrijke mate gedragen wordt door gewone doorsnee-wetenschappers. Volgens deze hypothese komt de wetenschappelijke vooruitgang vooral tot stand door een grote hoeveelheid gemidd ...

                                               

Overdeterminering

Overdeterminering duidt in de humane wetenschappen de situatie aan, waarin een gevolg te veel oorzaken heeft om er één als doorslaggevend te kunnen aanduiden. Deze term is afkomstig uit de Droomduiding, waarin Sigmund Freud schreef dat dromen een ...

                                               

Paradigma (wetenschapsfilosofie)

In de wetenschapsfilosofie duidt paradigma op het stelsel van modellen en theorieen dat, binnen een gegeven wetenschappelijke discipline, het denkkader vormt van waaruit de werkelijkheid geanalyseerd en beschreven wordt. Langer bestaande paradigm ...

                                               

Positivisme

Het positivisme is de opvatting dat alleen de empirische wetenschappen geldige kennis opleveren. Kennis kan dus enkel verworven worden door het correct toepassen van de wetenschappelijke methode en hierdoor wordt elke klassieke vorm van metafysic ...

                                               

Postnormale wetenschap

Postnormale wetenschap is een concept ontwikkeld door Silvio Funtowicz en Jerome Ravetz, waarmee ze een vorm van wetenschap bedoelen die geschikt - of zelfs noodzakelijk - is in gevallen waarbij er veel wetenschappelijke onzekerheid is, waarden e ...

                                               

Pragmatisme

Het pragmatisme is een filosofische stroming gekenmerkt door de focus op het verbinden van de praktijk met de theorie, die volgens het pragmatisme niet los van elkaar staan. Het bekendst is wellicht hun pragmatische theorie van de waarheid die st ...

                                               

Protowetenschap

De term protowetenschap, of wetenschap in wording, verwijst naar verouderde praktijken en concepten waaruit zich geleidelijk serieuze wetenschappelijke vakgebieden hebben ontwikkeld. Voorbeelden zijn de astrologie als voorloper van de astronomie, ...

                                               

Quod gratis asseritur, gratis negatur

Quod gratis asseritur, gratis negatur is een epistemologisch beginsel dat de bewijslast legt bij degene die iets beweert. Als die dat niet aanvaardt, kan zijn of haar bewering zonder bewijs worden afgewezen.

                                               

Ramsificatie

Ramsificatie of de Ramsey-Lewis-methode is een methode voor het definieren van termen in theoretische kaders, toegeschreven aan Frank P. Ramsey en David Lewis. Door deze methode te gebruiken, kan een reeks theoretische termen die in een theorie v ...

                                               

Realisme (filosofie)

Realisme is de filosofie dat er een werkelijkheid onafhankelijk van het menselijk bewustzijn bestaat. Die werkelijkheid wordt dan ook als een voorwaarde beschouwd voor de kennis en het denken. De term realisme is in de loop der tijden filosofisch ...

                                               

Reductionisme

Reductionisme is de opvatting die stelt dat de natuur van complexe entiteiten steeds herleid kan worden tot meer fundamentele entiteiten. De opvatting kan betrekking hebben op objecten, maar ook op fenomenen, verklaringen, theorieen en meningen. ...

                                               

Reformisme

Reformisme is het streven om een systeem, wetenschap of samenleving door systematische ingrepen te wijzigen en te hervormen. Politiek: het begrip kan voor de helderheid van een overzicht van maatschappijvisies beter onderscheiden worden van een r ...

                                               

Retrodictie

Retrodictie is een vorm van beschrijving van het geobserveerd gedrag van een object, fenomeen of verschijnsel. Het is sterk gerelateerd aan voorspellingen, met het verschil dat het gedrag in het verleden heeft plaatsgevonden. Een wetenschappelijk ...

                                               

Scientia potentia est

Scientia potentia est is een uitspraak in het Latijn, toegeschreven aan Francis Bacon. De zin betekent in het Nederlands kennis is macht. Hiermee wordt gesteld dat kennis en/of scholing een van de belangrijkste dingen is in het leven. Het hebben ...

                                               

Wetenschappelijke consensus

Een wetenschappelijke consensus is het collectieve oordeel, positie en opinie van de gemeenschap van wetenschappers in een bepaalde discipline. Het woord consensus impliceert een algemene overeenstemming, maar niet noodzakelijk unanimiteit. Conse ...

                                               

Sciëntisme

Scientisme is de benaming voor de wijsgerig-wetenschappelijke ideologie die van de beoefening van de wetenschap de oplossing van alle problemen verwacht. Aanhangers van het scientisme vinden natuurwetenschap superieur aan alle andere interpretati ...

                                               

Serendipiteit

Het woord werd geïntroduceerd in het Engels door Horace Walpole in de 18e eeuw, in een brief waarin hij het had over een verhaal dat hij had gelezen, het Perzische sprookje De drie prinsen van Serendip is een oude Perzische naam voor Sri Lanka. H ...

                                               

De structuur van wetenschappelijke revoluties

De structuur van wetenschappelijke revoluties is een analyse van de wetenschapsgeschiedenis door Thomas Kuhn. De publicatie was een mijlpaal in de wetenschapsgeschiedenis, -filosofie en de -sociologie. Het werk zette een nog steeds voortdurende w ...

                                               

Systeem (wetenschap)

Een systeem is in de wetenschap datgene waarop de aandacht van een wetenschapper zich richt. Het gaat in het algemeen om een entiteit die is samengesteld uit meerdere componenten, en die door de relaties tussen de componenten enige mate van samen ...

                                               

Theorie

Een theorie is een geheel van denkbeelden, hypothesen en verklaringen die in onderlinge samenhang worden beschreven. In de wetenschap is een theorie vaak een getoetst model ter verklaring van waarnemingen van de werkelijkheid.

                                               

These

Een these is een stelling, die bewezen of beargumenteerd moet worden. Soms wordt een these genuanceerd, in dat geval ontstaat er meestal echter een nieuwe these. Een these wordt in de retorica en sommige andere vakgebieden onderscheiden van een h ...

                                               

Toetsbaarheid

Toetsbaarheid is de eis dat er nauwkeurige voorspellingen kunnen worden gedaan over te verwachten waarnemingen vanuit een hypothese of theorie aan de hand waarvan deze bevestigd of weerlegd kan worden. Van niet alle uitspraken wordt toetsbaarheid ...

                                               

Vakgebied

Een vakgebied is een terrein van beroepsmatig toegepaste kennis en vaardigheden waar mensen zich in kunnen specialiseren. Kenmerkend voor een vakgebied in een moderne samenleving is dat er een vakopleiding en ervaring vereist is om in dat vakgebi ...

                                               

Valproef

Een valproef of valexperiment kan elk experiment zijn waarbij voorwerpen vallen, maar de naam wordt vaak gebruikt voor het experiment waarmee een oud idee van Aristoteles weerlegd kan worden. Volgens Aristoteles vallen zware voorwerpen sneller da ...

                                               

Verhandeling over de methode

Verhandeling over de methode is een filosofisch boek geschreven door de Franse filosoof René Descartes in 1637. De Verhandeling over de methode is het best bekend als de bron van het beroemde citaat "Je pense, donc je suis", dat voorkomt in deel ...

                                               

Verificatiebeginsel

Het verificatiebeginsel, soms ook wel het verificatieprincipe genoemd, is een demarcatiecriterium dat een van de pijlers was van het logisch positivisme. Volgens dit beginsel is het zinvol zegbare beperkt tot dat wat empirisch te verifieren is. E ...

                                               

Vrij onderzoek

Het begrip vrij onderzoek is sedert de 19e eeuw een methode voor de wetenschapsbeoefening. Bij vrij onderzoek wordt een onderwerp aandachtig overwogen zonder daarbij op voorhand uit te gaan van de waarheid van de gedachtegang. De bedoeling is om ...

                                               

Waarheidstheorieën

Op het specifieke terrein van de kennistheorie zijn door wetenschapsfilosofen meerdere waarheidstheorieen ontwikkeld, omtrent de definitie van wat zoal waar of onwaar kan heten. Dit betreft onder meer geen uitputtende opsomming: de pluralistische ...

                                               

Werkelijkheid (filosofie)

Werkelijkheid of realiteit is het geheel van het feitelijk bestaande, in tegenstelling tot het denkbeeldige. In het dagelijks leven en in veel wetenschappelijke disciplines wordt de werkelijkheid als vanzelfsprekend verondersteld, in de filosofie ...

                                               

Wet van de drie stadia

De wet van de drie stadia is een begrip uit de filosofie. De wet werd geformuleerd door Auguste Comte - een denker die vaak als de grondlegger van de sociologie als wetenschappelijke discipline wordt beschouwd. De wet vormt in feite een meer gede ...

                                               

Weten

Weten is kennis hebben van de bekende en onbekende omgeving, door middel van eigen waarneming of overdracht van informatie. Kennis wordt opgeslagen in het geheugen. Weten is het bewust zijn van bepaalde gegevens omtrent je eigen leven, de omringe ...

                                               

Wetenschappelijke gemeenschap

De wetenschappelijke gemeenschap of "wetenschappelijke wereld" is een geheel van wetenschappers en hun onderlinge relaties en interacties bedoeld. De gemeenschap is onder te verdelen in vakdisciplines of vakgebieden, die als subgemeenschappen fun ...

                                               

Wiener Kreis

De Wiener Kreis was een groep filosofen en wetenschappers die zich rond Moritz Schlick schaarden. Centrale figuren waren de econoom Otto Neurath, de filosoof Friedrich Waismann en de filosoof Rudolf Carnap. Ludwig Wittgenstein en Karl Popper ware ...

                                               

Wiskundig object

Een wiskundig object is in de filosofie van de wiskunde en in de wiskunde zelf, ieder onderwerp van wiskundig onderzoek dat in termen van de verzamelingenleer is uit te drukken. Voorbeelden van wiskundige objecten zijn getallen, verzamelingen, fu ...

                                               

Zinadequaatheid

Zinadequaatheid of subjectieve adequaatheid is het criterium dat gemaakte verbanden tussen sociale elementen als zinvol worden ervaren en in overeenstemming zijn met de gewoonlijke denk- en voelpatronen. Bepalend is hierbij in hoeverre een toesch ...

                                               

Zintuiglijke indrukken

Zintuiglijke indrukken zijn het directe beeld, de ervaring of informatie, die de mens verkrijgt via zijn zintuigen. Zintuiglijke waarneming is al enige eeuwen een belangrijk concept in de filosofie van de geest, de epistemologie en de wetenschaps ...

                                               

Wetenschap in 1933

Hier volgen wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen uit het jaar 1933. Deze zijn niet in de normale overzichten geplaatst omdat het vaak moeilijk is ze aan een bepaalde dag of zelfs maand toe te schrijven. Een Tsjechische uitvinder vin ...

                                               

Wetenschap in 1934

Hier volgen wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen uit het jaar 1934. Deze zijn niet in de normale overzichten geplaatst omdat het vaak moeilijk is ze aan een bepaalde dag of zelfs maand toe te schrijven. Frédéric en Irène Joliot-Curi ...

                                               

Wetenschap in 1935

Hier volgen wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen uit het jaar 1935. Deze zijn niet in de normale overzichten geplaatst omdat het vaak moeilijk is ze aan een bepaalde dag of zelfs maand toe te schrijven. 29 januari: De eerste Nederla ...

                                               

Wetenschap in 1936

Hier volgen wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen uit het jaar 1936. Deze zijn niet in de normale overzichten geplaatst omdat het vaak moeilijk is ze aan een bepaalde dag of zelfs maand toe te schrijven. Gerard Kuiper ontdekt in het ...

                                               

Geschiedenis van de aardrijkskunde

De geschiedenis van de aardrijkskunde begint in de oudheid met kaarten met legende uit Babylon, hoewel de mensen in de prehistorie de hemel en de aarde al afgebeeld hadden. De Grieken maten de omtrek van de aarde en de Romeinen legden heirbanen a ...

                                               

Academia Secretorum Naturae

De Academia Secretorum Naturae is vermoedelijk het eerste wetenschappelijk genootschap, en is in 1560 opgericht door Giambattista della Porta, die bekendstond als een veelzijdig wetenschapper. Della Porta markeerde daarmee het begin van een weten ...

                                               

Académie des inscriptions et belles-lettres

De Académie des inscriptions et belles-lettres is een Frans wetenschappelijk genootschap. Het is een van de vijf academies van het Institut de France met zetel in het Collège des Quatre-Nations te Parijs. Deze academie van de geesteswetenschappen ...

                                               

Académie des sciences

De Académie des sciences, bij haar oprichting in 1666 Académie royale des sciences genaamd, is een van de vijf academies die samen het Institut de France vormen. De Académie bestaat anno 2016 uit 262 leden. Het wetenschappelijk genootschap stimul ...

                                               

Academie van Gondesjapoer

De Academie van Gondesjapoer was een centrum van wetenschappen in de stad Gondesjapoer in Iran gedurende de late oudheid. De stad was het wetenschappelijke centrum van het rijk van de Sassaniden. Er werd onder andere geneeskunde, filosofie, theol ...

                                               

Accademia dei Lincei

De Accademia dei Lincei is een Italiaans wetenschappelijk genootschap, opgericht in 1603 en gevestigd in Rome aan het Palazzo Corsini. De Accademia is vernoemd naar de lynx, een dier met een scherp zicht, een onontbeerlijke eigenschap in een tijd ...

                                               

Acta Eruditorum

Het tijdschrift Acta Eruditorum werd in 1682 in Leipzig opgericht door de filosoof Otto Mencke in samenwerking met Leibniz en verscheen tot 1782. Het geldt als het eerste wetenschappelijke tijdschrift in de Duitstalige landen. De maandelijkse afl ...

                                               

Akademeia

De Akademeia, Grieks: Ἀκαδήμεια, of de Academie van Athene was een beroemd gymnasium én school in het oude Athene. De Akademeia werd in 387 v.Chr. door Plato opgericht. Plato richtte deze academie op om aan jonge Atheense burgers onderricht in de ...

                                               

Alchemie

Alchemie of alchimie was een oude tak van de natuurfilosofie waarin geleerden op speculatieve wijze materie onderzochten. Het is de voorloper van de moderne scheikunde, waar het geleidelijk door werd vervangen rond het einde van de achttiende eeu ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →