Back

ⓘ Wetenschap



                                               

Formele wetenschap

Formele wetenschap is de wetenschap van formele systemen, zoals logica, wiskunde, systeemtheorie, en de theoretische aspecten van informatica, informatiewetenschap, besluitvormingstheorie, statistiek en linguïstiek.

                                               

Erekruis voor Kunst en Wetenschap (Saksen-Coburg en Gotha)

Het Erekruis voor Kunst en Wetenschap waren onderscheidingen van het Duitse hertogdom Saksen-Coburg en Gotha. De kleine Ernestijnse hertogdommen Saksen-Meiningen en Saksen-Coburg hadden ieder een orde van Verdienste voor Kunst en Wetenschap, die alleen door het medaillon en het portret van de vorst van elkaar verschilden. Saksen-Weimar bezat een ovale Medaille van Verdienste voor Kunst en Wetenschap. Het oorspronkelijke Kruis voor Kunst en Wetenschap werd in 1860 door Ernst I van Saksen-Coburg en Gotha ingesteld en tot 1905 uitgereikt aan kunstenaars en wetenschappers. Onder de opeenvolgen ...

                                               

Maximiliaansorde voor Wetenschap en Kunst

De Maximiliaansorde voor Wetenschap en Kunst werd in 1853 door koning Maximiliaan II van Beieren gesticht als een Orde van verdienste voor wetenschappers en kunstenaars. De Orde bleef ook na de val van de Beierse monarchie in 1918 waarbij de regel gold dat er nooit meer dan 100 dragers tegelijk in leven mochten zijn. In de naziperiode geraakte de Orde, net als zijn Pruisische evenknie de Orde "Pour le Mérite" voor Wetenschap en Kunst in vergetelheid. De Orde werd in 1980 als Beierse Maximiliaansorde voor Wetenschap en Kunst weer ingesteld op initiatief van de zeer traditie-gevoelige Beiers ...

                                               

Wetenschap in de middeleeuwse islamitische wereld

Wetenschap in de middeleeuwse islamitische wereld is de wetenschap die ontwikkeld en beoefend werd in het islamitische gouden tijdperk. In de eeuwen na het ontstaan van de islam vertaalden islamitische wetenschappers veel Iraanse, Perzische, Indische, Assyrische en voornamelijk Griekse kennis in het Arabisch. Deze vertalingen vormden een vruchtbare bodem voor wetenschappelijke vorderingen in de Middeleeuwen door geleerden uit alle delen van de islamitische wereld.

                                               

Empirische wetenschap

Empirische wetenschap is letterlijk wetenschap gebaseerd op ervaring, waarneming en proefondervindelijke uitkomsten. Ze staat vrij van metafysische argumenten en speculatieve intuïties. Als zodanig is empirische wetenschap tegenovergesteld aan formele wetenschap, die juist niet op ervaring maar op a priori ofwel ervaringsonafhankelijke beginselen is gebaseerd. Voorbeelden van empirische wetenschappen zijn de natuurkunde, de scheikunde en de sociologie. Literatuurwetenschap, geschiedenis en godsdienstwetenschap doen over het algemeen geen proeven, maar steunen vaak meer op analyse van gesch ...

                                               

Beierse Maximiliaansorde voor Wetenschap en Kunst

De Beierse Maximiliaansorde voor Wetenschap en Kunst is de opvolger, of de herstelde vorm, van de in 1853 door koning Maximiliaan II van Beieren gestichte Maximiliaansorde voor Wetenschap en Kunst, een orde van verdienste voor wetenschappers en kunstenaars. De Orde werd ook na de val van de Beierse monarchie in 1918 nog verleend, waarbij de regel gold dat er nooit meer dan 100 dragers tegelijk in leven mochten zijn. In de naziperiode geraakte de Orde, net als zijn Pruisische evenknie de Orde "Pour le Mérite" voor Wetenschap en Kunst in vergetelheid. De laatste drager, de kunstenaar Bernhar ...

                                               

Deductieve wetenschap

Deductieve wetenschap is wetenschap op basis van deductie, ofwel op basis van onbetwistbare stellingen. Deductieve wetenschap wordt soms gelijkgesteld aan formele wetenschap en is de tegenpool van empirische wetenschap, inductieve wetenschap of ervaringswetenschap. Het grote voorbeeld is de geometrie van Euclides ca. 300 BC, vastgelegd in zijn Elementen.

                                               

Wetenschap in de middeleeuwen

Met wetenschap in de middeleeuwen wordt de wetenschap bedoeld zoals deze werd beoefend in de middenperiode, de periode tussen klassieke oudheid en renaissance, volgens de schematische indeling van de Europese geschiedenis. De bestudering van de middeleeuwse wetenschap door wetenschapshistorici richtte zich vanaf de verlichting vooral op praktische disciplines, zoals middeleeuwse wiskunde en natuurfilosofie. In intellectueel opzicht bezagen vooral vroegmoderne historici de middeleeuwen met dedain. Later keerde een aantal wetenschapshistorici, zoals Pierre Duhem, zich tegen de nadruk die sin ...

                                               

Zuivere wetenschap

Het begrip zuivere wetenschap is afgeleid van het Engels begrip pure science. In deze betekenis is zuivere wetenschap weleens synoniem gesteld met formele wetenschap, ofwel de wetenschap van de grondvormen van kennisopbouw en kennisverwerving. Het begrip zuivere wetenschap wordt in de praktijk ook gebruik als synoniem voor fundamentele wetenschap, ofwel het deel van iedere vakwetenschap, dat handelt over de grondbeginselen van het specifieke vakgebied.

                                               

Medaille van Verdienste voor Kunst en Wetenschap

Medaille van Verdienste voor Kunst en Wetenschap kan verwijzen naar: Medaille van Verdienste voor Kunst en Wetenschap Saksen-Weimar-Eisenach Medaille van Verdienste voor Wetenschap en Kunst Groothertogdom Saksen Medaille van Verdienste voor Kunst en Wetenschap Saksen-Coburg en Gotha

                                               

Waardevrije wetenschap

Waardevrije wetenschap is de idee dat wetenschap slechts gebaseerd moet zijn op het vaststellen van feiten, zonder dat daarbij morele overwegingen in aanmerking genomen worden.

                                               

Positieve wetenschap

Het begrip positieve wetenschap stamt uit het positivisme, een wetenschapsfilosofie van Auguste Comte. Hier is een "positieve wetenschap" er een die op feiten is gebaseerd, dus op waarnemingen en metingen. Zulke feiten zouden dan bij voorkeur kwantificeerbaar moeten zijn, dus telbaar en/of meetbaar, zodat er controle mogelijk is. Hier wordt gebruikgemaakt van de inductieve methode: verzamelen van feiten leidt tot algemene conclusies die vervolgens weer de toetsing aan nieuwe feiten moeten doorstaan, anders blijken het alsnog ongeldige conclusies. Deze eng-positivistische opvatting werd aan ...

                                               

Portaal: Wetenschap & Technologie

                                               

Wetenschapper

Een wetenschapper of geleerde is iemand die veelal gestudeerd heeft aan een universiteit of andere instelling voor hoger wetenschappelijk onderwijs en beroepshalve wetenschappelijke arbeid verricht. In het werk van de wetenschapper kan men vanouds een onderscheid maken tussen wetenschappelijk onderwijs en wetenschappelijk onderzoek. Daarnaast zijn veel wetenschappers werkzaam als adviseur of betrokken bij productontwikkeling. Wetenschappelijk werk wordt meestal gefinancierd door overheden of het bedrijfsleven. Wetenschapsbeoefening als beroep is pas in de loop van de 19e eeuw ontstaan, toe ...

                                               

Burgerwetenschap

Burgerwetenschap, ook wel aangeduid met de Engelse term citizen science, is wetenschappelijk onderzoek dat in zijn geheel of gedeeltelijk wordt uitgevoerd door vrijwilligers, vaak in samenwerking met of onder begeleiding van wetenschappers met een professionele aanstelling. De vrijwilligers kunnen wel of geen wetenschappelijke opleiding hebben gehad en de taken kunnen varieren van observaties, metingen en berekeningen tot het volledig opzetten en uitvoeren van onderzoek. Soms ligt de nadruk op het verzamelen van data, maar citizen science kan veel breder worden gezien.

                                               

Dichotomie

Een dichotomie is de opdeling in twee niet-overlappende structuren of begrippen. Dichotomie is een vorm van polychotomie. De term komt van het Griekse dichotomia, dat tweedeling betekent. De term wordt in uiteenlopende wetenschapsgebieden gebruikt, waaronder de filosofie, sociologie, politicologie en wiskunde. In de biologie zijn bij een dichotome of dichotome vertakking beide takken van gelijke grootte; bij een anisotomie zijn ze van ongelijke grootte. Een opdeling in meer dan twee niet-overlappende structuren of begrippen is een polytomie. In sommige disciplines, waaronder de bedrijfswet ...

                                               

ERC Advanced Grant

Een ERC Advanced Grant is een Europese prestigeuze subsidie voor actieve en onafhankelijke onderzoeksleiders die zich minimaal 10 jaar bewezen hebben met significant en origineel onderzoek. Het onderzoeksvoorstel kan betrekking hebben op alle wetenschapsgebieden. De subsidie bedraagt maximaal € 2.5 miljoen voor een periode van 5 jaar. De regeling wordt uitgevoerd door de Europese onderzoeksraad.

                                               

ERC starting grant

Een ERC starting grant is een Europese subsidie bestemd voor veelbelovende wetenschappelijk talenteerde gepromoveerde onderzoekers met 2 tot 7 jaar onderzoekservaring die een uitstekend onderzoeksvoorstel hebben. Het voorgestelde onderzoek kan betrekking hebben op elk onderzoeksgebied. Startsubsidies kunnen worden toegekend tot € 1.5 miljoen voor een periode van 5 jaar. De regeling wordt uitgevoerd door de Europese onderzoeksraad.

                                               

Evolutie

Evolutie is, via het Frans, afgeleid van het Latijnse werkwoord evolvere: "zich ontrollen". Vooral de figuurlijke betekenis "ontwikkeling" wordt in het Nederlands binnen verschillende contexten gebruikt:

                                               

Fundamentele wet

Een fundamentele wet is een principe dat geacht wordt aanwezig te zijn, waaraan niet te tornen valt. Fundamentele wetten bestaan als concept op diverse terreinen, zoals in religies, de filosofie, de wetenschap, rechtsstelsels, en als trivialer begrip.

                                               

Gammawetenschappen

Met gammawetenschappen bedoelt men in Nederland en Vlaanderen de wetenschappen die zich met maatschappij en gedrag bezighouden: onder andere sociologie, antropologie, bestuurskunde, economie, rechten, politicologie, psychologie en communicatiewetenschap. Zij nemen dus een tussenpositie in tussen alfa- en bètawetenschappen. De gammawetenschappen hebben zich methodologisch sterk gemodelleerd op de natuurwetenschap, terwijl hun onderzoeksobject grotendeels samenvalt met de inhoud van de geesteswetenschappen. In Vlaanderen heeft men het meestal over gedragswetenschappen.

                                               

Hulpwetenschap

Een hulpwetenschap is een wetenschappelijke discipline die een bepaalde tak van wetenschap ondersteunt. Met name de geschiedschrijving kent verschillende hulpwetenschappen. Tot de historische hulpwetenschappen behoren onder andere de paleografie, epigrafie, chronologie, heraldiek en de oorkondeleer. In de natuurwetenschappen is bijvoorbeeld de palynologie een hulpwetenschap van de biologie. Binnen een wetenschapsgebied kunnen zelfstandige disciplines de rol spelen van hulpwetenschap bij een andere wetenschap: zo kunnen binnen de cultuurwetenschappen kunstgeschiedenis en geschiedenis als el ...

                                               

Interactie

Interactie of wisselwerking is het op elkaar reageren door zaken, processen, personen of organisaties. Het betreft een zeer groot aantal en daarmee zijn er dan ook vele verschillende soorten interactie. Zo heeft sociale interactie betrekking op het handelen van personen dat elkaar beïnvloedt. Interactie is er echter ook bij natuurkundige, chemische, biologische en ecologische processen, niet alleen onderling, maar ook met elkaar. Interactie kan complexe systemen tot gevolg hebben, waarbij het moeilijk tot onmogelijk is om duidelijke causale verbanden waar te nemen. Door de interactie kan e ...

                                               

Interdisciplinariteit

Het begrip interdisciplinariteit betekent letterlijk tussen de disciplines. Het gaat om een benaderingswijze in de wetenschap waarbij men zich niet beperkt tot de eigen discipline, maar waar een tussenpositie wordt gecreeerd. Soms is dat door de perspectieven van verschillende wetenschappen te combineren. Na een langere periode kan een interdisciplinaire benadering als combinatie van disciplines zelf ook weer een discipline worden. De interdisciplinaire benadering is niet nieuw, maar sinds halverwege de twintigste eeuw in zwang. Onderzoeksgroepen binnen de verschillende faculteiten zijn va ...

                                               

Internationale Raad voor Wetenschappen

De Internationale Raad voor Wetenschappen, Frans: Conseil International pour la Science) is een internationale, niet-gouvernementele organisatie van wetenschappelijke verenigingen en wetenschappelijke academieen. De zetel van de organisatie is in Parijs. Het ICSU werd gesticht in 1931 met het doel om de wetenschappers van de natuurwetenschappen samen te brengen in een internationale wetenschappelijke omgeving. In 2012 telde de organisatie 120 leden, met name multidisciplinaire nationale wetenschappelijke instituten, geassocieerden of waarnemers die samen 140 landen vertegenwoordigen. Verde ...

                                               

Methodologie

Methodologie is de studie van de wetenschappelijke methoden, de procedures en werkwijzen, die moeten worden gebruikt om kennis te verwerven en om de wetenschap vooruit te helpen. Elke vakdiscipline heeft eigen methoden en technieken en vaak ook een specifieke organisatie met onderzoekers, leerstoelen en vakliteratuur, waar deze specifieke methodologie wordt bestudeerd. Er zijn ook algemene methoden, technieken en principes die voor alle wetenschappen gelden, en deze beginselen worden bestudeerd in de wetenschapsfilosofie.

                                               

Multidisciplinair

Een multidisciplinaire activiteit is een activiteit, zoals bepaalde vormen van wetenschap en kunst, waarbij kennis vanuit meerdere disciplines gecombineerd wordt ingezet om de activiteit te voltooien.

                                               

Polychotomie

Een polychotomie of polytomie is de opdeling in meer dan twee niet-overlappende structuren of begrippen. De term komt naar analogie van de term dichotomie, van het Griekse dichotomia, wat tweedeling betekent. In de biologie spreekt men van dichotome vertakking als beide takken gelijkwaardig of van gelijke grootte zijn. Een voorbeeld van een polytomie in de biologie is volgend cladogram, waar de clade van de Bikonta verdeeld wordt in 4 supergroepen. In de cladistiek worden echter dichotomieen vereist. Bij onzekerheid over de achtereenvolgende dichotomieen wordt dan een polytomie gebruikt om ...

                                               

Ruimtelijke wetenschappen

Ruimtelijke wetenschappen is een verzamelnaam van een aantal maatschappijwetenschappen. Ruimtelijke wetenschappen houden zich bezig met de interactie tussen mensen en hun fysieke omgeving. Voorbeelden van interessante verschijnselen op deze vakgebieden zijn bijvoorbeeld: imago-en identiteitvorming van een plaats bijvoorbeeld in de culturele geografie fysische geografie. ruimtelijke ordening planologie en technische planologie het verhuisgedrag van mensen en bedrijven e.g. demografie en economische geografie Het begrip ruimtelijke wetenschap is echter niet algemeen gangbaar voor alle maatsc ...

                                               

Symposium (wetenschap)

Een symposium, ook wel een wetenschappelijk congres of wetenschappelijke conferentie genoemd, in de wetenschap is een bijeenkomst van wetenschappelijk onderzoekers voor de presentatie van hun werk, verdere beeldvorming op een bepaald onderwerp en verdere uitwisseling van ideeen. Nauw verwant aan het symposium zijn het colloquium, de discussiebijeenkomst, een meeting, het wetenschappelijk congres en wetenschappelijk seminar. Samen met wetenschappelijke tijdschriften voorzien symposia in een belangrijk kanaal om ideeen en informatie uit te wisselen tussen wetenschappers.

                                               

Vakdiscipline

                                               

Vakliteratuur

Vakliteratuur is het geheel aan publicaties dat specifieke informatie bevat over één bepaald onderwerp. Vakliteratuur kan ook behoren tot de wetenschappelijke literatuur en dan omvatten alle publicaties over een afgebakend deelgebied van de wetenschap: sociale geografie, meteorologie, natuurwetenschap, rechtspraak, economie, of ook specifiekere terreinen die op zich weer onder grotere vakgebieden vallen. Vakliteratuur heeft dus in principe geen overlapping met literatuur in de betekenis van "letteren", dat wil zeggen met een geheel of gedeeltelijk fictieve inhoud: romans, poezie, toneel. V ...

                                               

Vakdiscipline

Vakwetenschap of vakdiscipline, kort voor vakspecialistische wetenschap, is een bestaand wetenschappelijk vakgebied. Iedere afzonderlijke vakwetenschap richt zich uitsluitend op een eigen, nauw omschreven kenobject. De vakwetenschap staat tegenover de wijsbegeerte: terwijl elke vakwetenschap een gespecialiseerd kenobject heeft, onderzoekt de wijsbegeerte de beginselen van de verschillende vakgebieden en hun onderlinge samenhang.

                                               

Vrouwen in de wetenschap

Vrouwen hebben vanaf het ontstaan van het wetenschappelijk denken belangrijke bijdragen geleverd aan de wetenschap, maar hebben geregeld barrières van uiteenlopende aard moeten slechten om daartoe te komen. Vrouwen waren met name bij de geneeskunde al vroeg betrokken. In het oude Griekenland stond ook het bestuderen van natuurfilosofie open voor vrouwen. Vrouwen droegen later onder meer bij aan de alchemie, een protowetenschap die ontstond in de eerste of tweede eeuw na Chr. Tijdens de middeleeuwen waren kloosters een plaats waar vrouwen opgeleid werden, en sommige van deze gemeenschappen ...

                                               

Wetenschappelijke fotografie

Wetenschappelijke fotografie is fotografie die ten dienste staat van wetenschappelijk onderzoek of documentatie. De beelden die hieruit voorkomen worden met name gebruikt voor kennisrepresentatie. Fotografie zelf wordt zelf niet gezien als een wetenschap, maar als een techniek. De wetenschappelijke fotografie kan door haar focus op het objectiveren worden gezien als de tegenhanger van de meer subjectieve kunstfotografie.

                                               

Wetenschapsantropologie

                                               

Wetenschapsdynamica

Wetenschapsdynamica, wetenschapsstudies of wetenschap- en techniekstudies is het vakgebied dat de ontwikkeling en maatschappelijke effecten van wetenschap bestudeert. Het vakgebied is ontstaan uit onder meer de wetenschapssociologie, wetenschapsgeschiedenis en wetenschapsfilosofie. Daarnaast heeft het raakvlakken met innovatiestudies en praktische initiatieven als technologisch aspectenonderzoek, waarmee de positieve en negatieve aspecten van wetenschap en technologie in kaart worden gebracht. Internationaal wordt veelal het label Science & Technology Studies of Science, Technology & Socie ...

                                               

Wetenschapssector

De wetenschapssector wordt gebruikt als aanduiding voor het geheel van de bedrijvigheid op het gebied van de wetenschap. Men spreekt in dit kader ook wel van de onderwijs- en wetenschapssector en soms van de cultuur- en wetenschapssector. In toenemende mate wordt de economische betekenis van deze sector onderkend.

                                               

Wetenschapstheater

Wetenschapstheater is een vorm van theater waarin wetenschap centraal staat. Behalve om de esthetiek gaat het vaak nog om een ander doel, zoals inzicht geven in het wezen van wetenschap of het stimuleren van denken over de maatschappelijke effecten van wetenschap.

                                               

WTK-complex

Het WTK-complex is een voorstelling van de drijvende krachten in de Westerse samenleving, bedacht door de Vlaamse filosoof Max Wildiers. Het complex bestaat uit drie individuele systemen die een bijzonder onderling verband vormen: wetenschap, techniek en kapitalisme. In eerste instantie is ieder systeem autonoom groeiend omdat de mensheid op zich de onweerstaanbare drang kent naar verbetering. Een wetenschapper zal bijvoorbeeld streven naar nieuwe ontdekkingen, zoals een kapitalist streeft naar een groter kapitaal. In het tweede geval stuwen de drie systemen elkaar vooruit omdat zij de and ...

                                               

Wetenschapsantropologie

Bruno Latour is een Frans socioloog en filosoof die zich voornamelijk bezighoudt met wetenschapssociologie en technieksociologie. Tot zijn bekendste boeken behoren Laboratory life, Science in Action en Nous navons jamais été modernes. Latour observeerde in deze eerste studies onderzoekers in het laboratorium en beschrijft wetenschap als een sociotechnische constructie. Samen met Michel Callon en John Law behoort Latour tot de grondleggers van de actor-netwerktheorie. Behalve met sociologische studies naar fenomenen zoals de constructie van wetenschappelijke feiten, houdt Latour zich ook be ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →